{"id":485,"date":"2023-02-07T11:07:51","date_gmt":"2023-02-07T08:07:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/?page_id=485"},"modified":"2023-02-07T11:07:51","modified_gmt":"2023-02-07T08:07:51","slug":"tarih-ve-cografya","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/?page_id=485","title":{"rendered":"Tarih ve Co\u011frafya"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">.:: <strong>K\u00d6Y\u00dcN TAR\u0130HSEL DURUMU<\/strong>\u00a0<strong>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp; &nbsp;K\u00f6y\u00fcn ilk ismi \u0130L\u0130\u015e\u0130&#8217;dir. Bu ismin rumca \u0130L\u0130\u015e kelimesinden geldi\u011fi rumca bilenlerden \u00f6\u011frenilmi\u015ftir. Bu duruma g\u00f6re Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. K\u00f6ye T\u00fcrkler 1100 y\u0131l\u0131nda Dani\u015fmentliler zaman\u0131nda yerle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Sonra egemenlik tekrar Rumlara ge\u00e7mi\u015f ve 86 y\u0131l devam etmi\u015ftir. Rumlar\u0131n egemenli\u011fine son verenler ise 1213 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 olmu\u015ftur. \u0130\u015fte k\u00f6yde T\u00fcrkle\u015fme bundan sonra ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kastamonu tarihi incelendi\u011finde k\u00f6y\u00fcn 1259&#8217;da Pervaneler, 1292&#8217;de C\u00fcndaro\u011fullar\u0131, 1460&#8217;ta Osmanl\u0131lar ve 1923&#8217;ten itibaren de T.Cumhuriyeti egemeli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6y \u00f6nceleri kendisine Kastamonu valisi taraf\u0131ndan ve k\u0131l\u0131\u00e7 ta\u015f\u0131ma hakk\u0131 verilen b\u00fcy\u00fck A\u011fa taraf\u0131ndan idare ettirilmi\u015f. Daha sonra k\u00f6y, 4 muhtarl\u0131\u011fa ayr\u0131lm\u0131\u015f, daha sonra da n\u00fcfus ve mahalle \u00e7o\u011falmas\u0131ndan 6 muhtarl\u0131\u011fa ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1952 y\u0131l\u0131nda bu muhtarl\u0131klar birle\u015ftirilerek &#8216;\u0130L\u0130\u015e\u0130&#8217; k\u00f6y\u00fc ismi alt\u0131nda tek muhtarl\u0131k idaresine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1963 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda 5442 say\u0131l\u0131 il idaresi kanunu 2\/C maddesine g\u00f6re ve \u0130\u00e7 \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 28\/9\/1961 tarihli onay\u0131na dayan\u0131larak k\u00f6ye &#8216;YAKA\u00d6REN&#8217; ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa\u011fl\u0131k evinde ,do\u011fum ve anne sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bir Ebe g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00f6y\u00fcn imar plan\u0131 ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar tamamlanmak \u00fczeredir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekonomik ve sosyal a\u00e7\u0131dan \u0130l\u00e7enin en geli\u015fmi\u015f k\u00f6y\u00fc olan \u0130li\u015fi&#8217;de \u00e7ok say\u0131da i\u015fyeri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00a0Muhtar\u0131 Mustafa ERKAN &#8216;d\u0131r..<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>.:: CO\u011eRAF\u0130 DURUMU<\/strong> :<br><br>K\u00f6y, Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda, \u0130nebolu&#8217;nun 25 km. do\u011fusunda, Abana il\u00e7esinin 2,5 km bat\u0131s\u0131ndad\u0131r. K\u00f6y arazisi engebeli ve da\u011fl\u0131kt\u0131r. K\u00f6y\u00fcn ortas\u0131ndan ge\u00e7en \u0130li\u015fi \u00e7ay\u0131, k\u00f6y\u00fc ikiye ay\u0131rmaktad\u0131r. Bu \u00e7aydan de\u011firmen \u00e7evirmede ve sulamada faydalan\u0131l\u0131r. 1971 y\u0131l\u0131nda bu \u00e7ay \u00fczerine Toprak-Su \u0130\u015fleri taraf\u0131ndan sulama kanallar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olup, sulama i\u015finde kullan\u0131lmaktad\u0131r. K\u00f6y, g\u00fcneyinde bulunan Dikmen Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n eteklerine kurulmu\u015ftur. Do\u011fusunda ve bat\u0131s\u0131nda deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan ba\u015flayarak gittik\u00e7e y\u00fckselen da\u011flar, Dikmen Da\u011flar\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131r ve birbirinden bir vadi meydana getirecek \u015fekilde ayr\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130L\u0130\u015e\u0130&#8217; N\u0130N TAR\u0130H\u0130 Filyos \u00c7ay\u0131 ile K\u0131z\u0131l\u0131rmak aras\u0131nda bulunan ve g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00c7ank\u0131r\u0131&#8217;ya kadar uzananb\u00f6lgeye 3000 y\u0131ldan bu yana Paflagonya deniyor ve demir atlar \u00fclkesi olarak an\u0131l\u0131yor. Paflagonya halk\u0131 bu topraklarda ya\u015fayan en eski Anadolu halklar\u0131ndan biridir. \u0130nebolu&#8217;nun bat\u0131s\u0131ndaki Paflagonya topraklar\u0131nda ya\u015fayan bir ba\u015fka kavim Enet halk\u0131d\u0131r. Enet halk\u0131, \u00fcnl\u00fc Truva sava\u015flar\u0131na komutanlar\u0131 Pylaimenes komutas\u0131nda kat\u0131larak Truva saflar\u0131nda sava\u015ft\u0131lar. Anadolu&#8217;nun Ege denizi k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan Miletler, Ege ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ticaret kanallar\u0131na hakimdiler. Bu nedenle \u00e7ok zenginle\u015fmi\u015flerdi. Bir s\u00fcre sonra kendilerine yeni ticaret merkezleri aramaya ba\u015flad\u0131lar. Milattan \u00f6nce 700 y\u0131llar\u0131nda bo\u011fazlardan ge\u00e7erek Karadeniz&#8217;e a\u00e7\u0131ld\u0131lar. Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda 90 civar\u0131nda koloni kurdular. O zamanlarda bu g\u00fcnk\u00fc \u0130li\u015fi \u00e7ay\u0131, Cumayan\u0131 dedi\u011fimiz yerin hemen a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda denizle bulu\u015fuyordu. Sahilden biraz a\u00e7\u0131kta bulunan kayal\u0131klar, Cumayan\u0131na kadar uzanan koyun \u00f6n\u00fcn\u00fc mendirek gibi kapat\u0131yor, zaman\u0131n yelkenli ve k\u00fcrekli gemileri i\u00e7in ideal bir liman olu\u015fturuyordu. Uzak denizlerden gelen ticaret mallar\u0131, patika da\u011f yollar\u0131nda kat\u0131rlarla i\u00e7 b\u00f6lgelere ula\u015f\u0131yor, i\u00e7 b\u00f6lgelerde \u00fcretilen tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ayn\u0131 yollardan gelerek bu k\u00fc\u00e7\u00fck limanda al\u0131c\u0131 buluyordu. Korsan bask\u0131nlar\u0131ndan korunmak i\u00e7in liman\u0131n giri\u015finde bulunan do\u011fu taraf\u0131ndaki tepeye k\u00fc\u00e7\u00fck bir kale yap\u0131ld\u0131. O tarihte k\u00f6y\u00fcn ve k\u00f6y\u00fcn i\u00e7inden akan \u0131rma\u011f\u0131n ad\u0131 Eginetes veya Eginetis diye an\u0131l\u0131yordu. \u0130nebolu ile Sinop aras\u0131ndaki en geli\u015fmi\u015f ve \u00fcnl\u00fc yerle\u015fim yerlerinden biriydi. Anadoluyu d\u00f6rt nala ge\u00e7en ordular K\u00fcre Da\u011flar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p k\u0131y\u0131lara ula\u015famad\u0131lar. Bu nedenle i\u00e7 b\u00f6lgelerde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren devletler otoritelerini sahillerdeki yerle\u015fimlerde kuramad\u0131lar. K\u0131y\u0131larda ya\u015fayan halk denizden gelen k\u00fc\u00e7\u00fck sald\u0131r\u0131lar\u0131n ve k\u00fclt\u00fcrlerin etkisinde kald\u0131. Daha sonra gelen y\u0131llar boyunca Paflagonya k\u0131y\u0131lar\u0131 Persler&#8217;in, Romal\u0131lar&#8217;\u0131n ve Bizansl\u0131lar&#8217;\u0131n i\u015fgaline u\u011frad\u0131. 1200 y\u0131llar\u0131ndan itibaren K\u00fcre Da\u011flar\u0131n\u0131 a\u015fan Sel\u00e7uklu T\u00fcrkmen topluluklar deniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda bulunan yerle\u015fik halktan uzakta, da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda yeni yerle\u015fim yerleri kurdular. Bazen 10-15 ki\u015filik atlar\u0131yla gelip T\u00fcrk olmayan topluluklara g\u00f6zda\u011f\u0131 veriyor, bazen kat\u0131rlar\u0131yla al\u0131\u015f veri\u015f i\u00e7in sahile iniyorlard\u0131. T\u00fcrk&#8217;ler da\u011f yama\u00e7lar\u0131ndaki k\u00f6ylerinde hayvanc\u0131l\u0131k ve tar\u0131mla u\u011fra\u015f\u0131rken k\u0131y\u0131lardaki yerle\u015fimini y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcren ve T\u00fcrk olmayan topluluklar, denizcilik, de\u011firmencilik, demircilik gibi i\u015flerle u\u011fra\u015f\u0131yor, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fckkanlarda ticaret yap\u0131yorlard\u0131. B\u00fct\u00fcn Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda oldu\u011fu gibi \u0130li\u015fi&#8217;deki ticaret Cenevizlilerin elindeydi.1300 y\u0131llar\u0131ndan itibaren b\u00f6lgemiz Candaro\u011fullar\u0131n\u0131n hakimiyetine ge\u00e7ti. Candaro\u011fullar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir donanmas\u0131 vard\u0131. 1461 y\u0131l\u0131nda, Fatih Sultan Mehmet d\u00f6neminde Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Candaro\u011flu Devletine son verdi ve Osmanl\u0131 bayra\u011f\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131.1520 y\u0131llar\u0131nda,Cenevizliler Ghinucci ad\u0131nda bir \u0130talyan Kardinalin ad\u0131n\u0131 k\u00f6ye verdiler. Bu isim dilimizde Ginu\u015fi olarak okunuyor. Zamanla \u0130ni\u015fi olarak an\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. \u0130ni\u015fi, bir zaman sonra \u0130li\u015fi&#8217;ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kald\u0131. Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n hakimiyetinden sonra m\u00fcsl\u00fcman olmayan unsurlar\u0131n aras\u0131na Osmanl\u0131 halk\u0131 yerle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ancak onlar da miras\u0131n\u0131 devrald\u0131klar\u0131 k\u00fclt\u00fcrler gibi tar\u0131mla ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fmad\u0131lar. Hatta ticarete ve ustal\u0131k gerektiren zanaat i\u015flerine girmediler. Sadece denizcilikle u\u011fra\u015ft\u0131lar. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, kendi i\u00e7inde ba\u015fka k\u00f6yleri bar\u0131nd\u0131ran, merkezi k\u00f6y anlam\u0131nda \u0130li\u015fi Divan\u0131 olarak isim resmi kay\u0131tlarda yerini ald\u0131. 1855 sonras\u0131nda , \u0130li\u015fi, Yukar\u0131k\u00f6y, Uzun\u00f6mer ve Ali \u00c7elebi isimlerinde 4 muhtarl\u0131k kuruldu. 1918 y\u0131l\u0131ndan itibaren, \u0130li\u015fi \u00c7ay\u0131n\u0131n do\u011fusunda bulunan Ali \u00c7elebi, Hac\u0131 Hasan ve Mahmut K\u00f6yleri birle\u015ferek A\u015fa\u011f\u0131 \u0130li\u015fi, \u00c7ay\u0131n bat\u0131s\u0131nda kalan Uzun \u00d6mer ve Yukar\u0131 K\u00f6yleri, Yukar\u0131 \u0130li\u015fi&#8217;yi meydana getirdi. 1952 tarihinden itibaren \u0130li\u015fi K\u00f6y\u00fc tek muhtarl\u0131k oldu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>.:: K\u00d6Y\u00dcN TAR\u0130HSEL DURUMU\u00a0: &nbsp;&nbsp; &nbsp;K\u00f6y\u00fcn ilk ismi \u0130L\u0130\u015e\u0130&#8217;dir. Bu ismin rumca \u0130L\u0130\u015e kelimesinden geldi\u011fi rumca bilenlerden \u00f6\u011frenilmi\u015ftir. Bu duruma g\u00f6re Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. K\u00f6ye T\u00fcrkler 1100 y\u0131l\u0131nda Dani\u015fmentliler zaman\u0131nda yerle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Sonra egemenlik tekrar Rumlara ge\u00e7mi\u015f ve 86 y\u0131l devam etmi\u015ftir. Rumlar\u0131n egemenli\u011fine son verenler ise 1213 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131 olmu\u015ftur. \u0130\u015fte k\u00f6yde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-485","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":486,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/485\/revisions\/486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}