{"id":493,"date":"2023-02-07T11:39:17","date_gmt":"2023-02-07T08:39:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/?page_id=493"},"modified":"2023-02-07T11:39:17","modified_gmt":"2023-02-07T08:39:17","slug":"kastamonu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/?page_id=493","title":{"rendered":"Kastamonu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>.::TAR\u0130H<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu\u2019nun, arkeolojik baz\u0131 kaz\u0131 ve y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda Paleolitik d\u00f6nemden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kesintisiz bir kronolojiye sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Anadolu arkeolojisi i\u00e7erisinde b\u00f6lge \u00fczerine pek ara\u015ft\u0131rma olmamas\u0131 nedeniyle Kastamonu \u00fczerine bilgiler de \u00f6zellikle erken d\u00f6nemler i\u00e7in \u00e7ok yetersizdir. K\u0131s\u0131tl\u0131 say\u0131daki y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na bakarak elde edilen veriler ise b\u00f6lge arkeolojisinin Anadolu tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yine de \u00f6nemli oldu\u011funu vurgular. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar b\u00f6lgenin Paleolitik d\u00f6nemle birlikte neolitik, kalkolitik ve erken tun\u00e7 d\u00f6nemlerine kadar kesintisiz bir yerle\u015fime sahne oldu\u011funu g\u00f6sterir. Son y\u0131llarda Cide ve \u015eenpazar il\u00e7elerinde yap\u0131lan arkeolojik y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda b\u00f6lgenin Epipaleolitik D\u00f6nemde de yerle\u015fim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ele ge\u00e7en bulgularla belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgemize dair tarihsel bulgular Orta Tun\u00e7 D\u00f6neminde daha da ayd\u0131nlanmaya ba\u015flar. M\u00d6. II. Bin Anadolu tarihi co\u011frafyas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Kastamonu ve \u00e7evresinde Pala ve Tummana ad\u0131 verilen kavimlerin yerle\u015fik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu topluluklardan Pala K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131 dile Palaca ad\u0131 verilirken, \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131 format\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00e7ok az say\u0131da kil tablete de Hitit kaz\u0131lar\u0131nda rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck ihtimalle Transkafkasya k\u00f6kenli olan bu kavimler yak\u0131n akrabalar\u0131 olan Hititler ve Luwiler ile ayn\u0131 \u00e7a\u011flarda Anadolu\u2019ya gelmi\u015f ve bu b\u00f6lgeye yerle\u015ftikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00d6 II. Binin sonlar\u0131nda b\u00f6lgedeki k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131 Kastamonu\u2019nun Devrek\u00e2ni il\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki K\u0131n\u0131k kaz\u0131lar\u0131 ile ortaya konmu\u015ftur. Bu kaz\u0131lardan elde edilen g\u00fcm\u00fc\u015f sanat eserleri klasik Hitit sanat\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini yans\u0131t\u0131rken, kaz\u0131larda bulunan di\u011fer arkeolojik buluntular da b\u00f6lgenin Erken Tun\u00e7 (M\u00d6. 3000) d\u00f6neminden itibaren isk\u00e2n edildi\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131n\u0131k kaz\u0131lar\u0131, Hitit k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn somut kan\u0131tlar\u0131n\u0131 Kastamonu\u2019da ortaya koyarken bir yandan da bu kaz\u0131larda bulunan \u00f6zel bir metal kap sayesinde de \u00f6nemini ortaya koydu. Taprammi \u00c7ana\u011f\u0131 ad\u0131 verilen \u00fczerinde kabartma \u015feklinde av sahneleri bulunan kap, ismini \u00fczerindeki Hitit hiyeroglifleri ile yaz\u0131lm\u0131\u015f \u201cTaprammi\u201d kelimesinden al\u0131r. Bu kelime bir isim olmakla beraber, bu ismin Hitit\u2019in ba\u015fkenti Hattu\u015fa\u2019da \u00e7ok \u00f6nemli bir t\u00fcccara ait oldu\u011fu da vakit ge\u00e7meden belirlendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00d6. 1200\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Hitit Devleti y\u0131k\u0131l\u0131rken Anadolu, \u00f6zellikle Balkanlar\u2019dan gelen Trak Kavimlerinin taraf\u0131ndan istila edilmi\u015fti. Bu Trak kabilelerinden olan ve \u00f6zellikle Eski\u015fehir Afyon dolaylar\u0131nda h\u00e2kimiyeti bilinen Frigler Kastamonu b\u00f6lgesinde de siyasal bir g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131. M.\u00d6. 7. Yy\u2019da Kimmer istilas\u0131na maruz kalan b\u00f6lge, daha sonra Lydia kral\u0131 Alyettes\u2019in Kimmer tehlikesini ortadan kald\u0131rmas\u0131 ile kral Kroissos d\u00f6neminde ( M\u00d6. 561-546 ), Lydia egemenli\u011fine girmi\u015ftir. M\u00d6. 546 y\u0131l\u0131ndan itibaren ise b\u00f6lgede Pers h\u00e2kimiyeti ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M.\u00d6. I. Bin olarak an\u0131lan \u00e7a\u011fla birlikte Kastamonu B\u00f6lgesi Paphlagonia olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu b\u00f6lgenin halk\u0131 a\u00e7\u0131k olmamakla birlikte bat\u0131dan yani Balkanlar\u2019dan gelmi\u015f bir Thrak boyunun uzant\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Antik tarih\u00e7ilerden Ksenphon, Paphlagonia b\u00f6lgesinde\u201cKotys\u201d adl\u0131 bir liderden s\u00f6z eder ki, bu isime Thrakial\u0131lar aras\u0131nda s\u0131k rastlan\u0131r. Ancak, Thrak g\u00f6\u00e7lerinden etkilense bile b\u00f6lge, halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu b\u00f6lgede M\u00d6. II. Biny\u0131lda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bilinen Palalar\u0131n devam\u0131n\u0131n olmas\u0131 daha da m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda Paphlagonia B\u00f6lgesinden ilk bahsedilen yer \u00fcnl\u00fc ozan Homeros\u2019un Troya Sava\u015f\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 \u0130lyada adl\u0131 eseridir. Homeros bu eserinde Paphlagonial\u0131lar\u0131 Pylamenes ve o\u011flu Harpalion \u00f6nderli\u011finde Akhalara kar\u015f\u0131 Troyal\u0131lar\u0131n saflar\u0131nda sava\u015fan onurlu bir halk olarak g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anadolu\u2019da ba\u015flayan Pers h\u00e2kimiyeti ile Papahlagonia Phrygia satrapl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 y\u0131llarda yani M.\u00d6. 6. yy\u2019da b\u00f6lgenin k\u0131y\u0131 kesimleri Ionia B\u00f6lgesi \u015fehri olan Miletos taraf\u0131ndan kolonize edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. M.\u00d6. 333 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde B\u00fcy\u00fck \u0130skender y\u00f6netimi alt\u0131na giren b\u00f6lgede M.\u00d6. 298 y\u0131l\u0131nda Ktistes Mitridates taraf\u0131ndan Pontus Devleti kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lge M\u00d6 1. yy\u2019da Romal\u0131 General Gnaeus Pompeus Magnus taraf\u0131ndan Roma \u0130mparatorlu\u011funa d\u00e2hil edilmi\u015f ve uzun y\u0131llar boyunca Roma h\u00e2kimiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgede daha sonra Bizans h\u00e2kimiyeti MS 1211 y\u0131l\u0131na kadar devam etmi\u015f, bu tarihten sonra da b\u00f6lgede T\u00fcrk-\u0130slam egemenli\u011fi alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Antik d\u00f6nemin ba\u015flar\u0131nda \u201cPaphlagonia\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan Kastamonu ve b\u00f6lgesinde M.\u00d6. 65-64 y\u0131llar\u0131ndan itibaren Roma h\u00e2kimiyeti ya\u015fanmaya ba\u015flar. Roma b\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcr dokusuna n\u00fcfuz edemese de kendini b\u00f6lgenin metropolisi yani ba\u015fkentli\u011fini de yapan Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc\u2019deki antik Pompeiopolis kentinde g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu antik kent M.\u00d6. 64 y\u0131l\u0131nda kurulmakla birlikte en g\u00fc\u00e7l\u00fc zaman\u0131n\u0131 Roma \u0130mparatoru Marcus Aurelius\u2019un damad\u0131 olan Klaudius Severus\u2019un valilik yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde (M.S II. yy) ya\u015famaya ba\u015flar. Bu y\u00f6neticiyle birlikte Pompeiopolis ba\u015fkent konumuna y\u00fckselir. Kent, Paphlagonia B\u00f6lgesinde \u201cMetropolis Sebaste\u201d yani Paphlagonia\u2019n\u0131n ana ve kutsal \u015fehri konumunda an\u0131lmaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M.S. 150\u2013300 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ba\u015fkentli\u011fi devam eden kentin M.S. 325\u2019ler itibariyle piskoposluk olarak temsil etmesi b\u00f6lgede H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. M.S 536\u2013553 y\u0131llar\u0131nda ba\u015fpiskoposlu\u011fa y\u00fckselen kent M.S 13. yy\u2019a kadar piskoposluk listelerinde var olmaya devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pompeiopolis antik kentinde 2006 y\u0131l\u0131nda bu yana Kastamonu \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Dr. Latife Summerer ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki uluslararas\u0131 bir ekip taraf\u0131ndan arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Antik kentin ana yap\u0131s\u0131n\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik yap\u0131lan kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kentin fiziksel yap\u0131s\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu ismine ili\u015fkin bilimsel bir etimolojik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Kentin ismine dair birka\u00e7 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bizans D\u00f6neminde b\u00f6lgede h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Komnen S\u00fclalesine atfen bulunan isimlendirme akla yak\u0131n gelmektedir. Bu isimlendirme k\u00f6keni ise Komnenlerin Kalesi anlam\u0131na gelen Kastra-Komnen olmas\u0131na kar\u015f\u0131n ayn\u0131 s\u00fclale d\u00f6nemi yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda Kastamonu, Castamon olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M.S. 11\u201312 y\u00fczy\u0131lda Bizans \u0130mparatorluk ailelerinden Komnenoiler\u2019e ait tahkimatl\u0131 bir yerle\u015fim olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan kent, 1084 y\u0131l\u0131 ile itibariyle Emir Kara Tigin Bey komutas\u0131ndaki T\u00fcrklerin eline ge\u00e7er. Bu tarih ile T\u00fcrklerle tan\u0131\u015fan Kastamonu, 1211 y\u0131l\u0131na kadar Bizans ve T\u00fcrklerin aras\u0131nda s\u00fcrekli el de\u011fi\u015ftirir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1084 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrklerle tan\u0131\u015fan Kastamonu, Bizans ve T\u00fcrkler aras\u0131nda uzun y\u0131llar boyunca el de\u011fi\u015ftirdi.1180 tarihi sonras\u0131nda b\u00f6lgeye s\u0131kla\u015fan T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131 vard\u0131r. Bu ak\u0131nlar sonras\u0131na Kastamonu, 1211\u20131212 tarihlerinde Anadolu Sel\u00e7uklu Devletine ba\u011fl\u0131 Emir H\u00fcsameddin \u00c7oban Bey taraf\u0131ndan kati suretle T\u00fcrklerin eline ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fcsameddin \u00c7oban Bey, I. Keykavus d\u00f6neminde (1211\u20131219) Melik \u00fclumera (Beylerbeyi) unvan\u0131 ta\u015f\u0131yordu. \u00c7oban Bey, I. Alaeddin Keykubad\u2019\u0131n tahta \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda (1219) Konya\u2019ya giderek ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi sonucu I. Alaeddin Keykubad da onun beylik belgesini yenilemi\u015fti. Y\u00f6redeki geni\u015f T\u00fcrkmen kitleleriyle birlikte \u00c7oban Bey, bir u\u00e7 beyi olarak, Bizanslarla s\u00fcrekli sava\u015ft\u0131 ve 1223\u2019te K\u0131r\u0131m\u2019a yap\u0131lan sefere de kat\u0131ld\u0131. Bu tarihten sonra kaynaklarda ad\u0131na rastlanmayan \u00c7oban Beyin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc yer ve zaman bilinmemektedir. Yerine ge\u00e7en o\u011flu H\u00fcsameddin Alp Y\u00fcrek\u2019in de ya\u015fam\u0131 ve beylik s\u00fcresi \u00fcst\u00fcne bir \u015fey bilinmiyor. Onun d\u00f6nemi \u00fcst\u00fcne bilgilerimizin yoklu\u011fu, 1243 ten sonra Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131\u2019n\u0131n Mo\u011fol egemenli\u011fine girmesiyle de ilgilidir. Nitekim 1258 tarihli bir belgeden y\u00f6re gelirinin Vezir Tu\u011frayi\u2019ye verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1211-1212 tarihi ile birlikte Kay\u0131 Boyundan olan Emir H\u00fcsameddin \u00c7oban Bey taraf\u0131ndan b\u00f6lge tamamen T\u00fcrk h\u00e2kimiyetine ge\u00e7irilir ve b\u00f6ylece Kastamonu\u2019da \u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi kurulur. Yakla\u015f\u0131k olarak 1295\u2019li y\u0131llara kadar h\u00fck\u00fcm s\u00fcren bu beylikten sonra, Efl\u00e2ni t\u0131mar\u0131na ba\u011fl\u0131 \u015eemseddin Yaman Candar taraf\u0131ndan yine Kastamonu merkezli Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi kurulur. Bu d\u00f6nemde kent bir ilim ve sanat merkezi haline gelerek, d\u00f6nem T\u00fcrk-\u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde sayg\u0131n bir konuma y\u00fckselir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Efl\u00e2ni t\u0131mar\u0131na ba\u011fl\u0131 \u015eemseddin Yaman Candar taraf\u0131ndan kurulan beylik, Kastamonu\u2019yu s\u0131n\u0131rlar\u0131na 1309 y\u0131l\u0131nda I. S\u00fcleyman Pa\u015fa d\u00f6neminde katar. Daha sonra merkezini Kastamonu\u2019ya ta\u015f\u0131yan beylik, d\u00f6nem T\u00fcrk \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde bir ilim ve sanat merkezi olarak bilinir. II. S\u00fcleyman Pa\u015fa (1385\u20131392) d\u00f6neminde Osmanl\u0131 Devleti ile yak\u0131n ili\u015fkilerde bulunan beylik, I. Kosova Sava\u015f\u0131nda Osmanl\u0131\u2019ya yard\u0131m etmesine kar\u015f\u0131n belli bir s\u00fcre sonra I. Murad D\u00f6neminde kendi topraklar\u0131nda Osmanl\u0131 istilas\u0131na u\u011frar. Halk\u0131n S\u00fcleyman Pa\u015fa taraf\u0131na isyan etmesi ile tekrar beyli\u011fe kat\u0131lan Kastamonu, 1461 tarihinde Fatih Sultan Mehmed taraf\u0131ndan Osmanl\u0131 Devleti s\u0131n\u0131rlar\u0131na kat\u0131larak \u00f6nemli bir sancak haline getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi, son beyi \u0130smail Bey zaman\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemini ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde \u0130stanbul\u2019un fethinde Fatih Sultan Mehmed\u2019e destek veren beylik, d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131nda&nbsp; Niksarl\u0131 Muhyiddin gibi \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimleri de Kastamonu,\u2019da uzun y\u0131llar misafir etmi\u015ftir. \u0130smail Bey ayn\u0131 zamanda bug\u00fcn bile \u00f6nemini koruyan Hulviyyat adl\u0131 f\u0131k\u0131h kitab\u0131n\u0131 da kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu d\u00f6neminde, idari taksimat bak\u0131m\u0131ndan, ge\u00e7mi\u015ften gelen bir y\u00f6netim merkezi olma \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcren Kastamonu Sanca\u011f\u0131, do\u011fuda Samsun, bat\u0131da \u0130zmit, g\u00fcneyde Kalecik ve kuzeydeki do\u011fal s\u0131n\u0131r\u0131 olan Karadeniz sahili ile imparatorlu\u011fun geni\u015f bir eyaleti olarak, cumhuriyete kadar bir idari merkez konumunu s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu D\u00f6neminden Fatih Sultan Mehmed Han\u2019\u0131n karde\u015fi Cem Sultan yakla\u015f\u0131k 4 y\u0131l kadar Kastamonu Valili\u011fi g\u00f6revinden bulunur. Bir k\u00fclt\u00fcr merkezi olma \u00f6zelli\u011fini bu d\u00f6nemde de s\u00fcrd\u00fcren Kastamonu\u2019da; Osmanl\u0131 Bilim D\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u00f6n verici ailelerinden olan Ta\u015fk\u00f6pr\u00fczadeler gibi \u00e7ok \u00f6nemli bir bilim ailesinin de \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cumhuriyetin ilan\u0131 ile birlikte yap\u0131lan yeni de\u011fi\u015fikliklerle Kastamonu 12 il\u00e7esiyle birlikte, bir il olma \u00f6zelli\u011fini korumu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong>Milli M\u00fccadele Y\u0131llar\u0131nda Kastamonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu, T\u00fcrk \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda en \u00e7ok \u015fehit veren illerden biri olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ordunun sil\u00e2h, cephane ihtiyac\u0131n\u0131n nakledildi\u011fi \u0130stanbul-\u0130nebolu-Ankara g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini de sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131 ile birlikte Milli M\u00fccadele\u2019de de \u00e7ok \u00f6nemli rol oynayan Kastamonu, bu sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir etken olan \u0130nebolu-Ankara lojistik hatt\u0131nda, \u0130nebolu mavnac\u0131lar\u0131ndan ba\u015flayarak, ka\u011fn\u0131 kollar\u0131n\u0131 \u00e7eken&nbsp;\u015eerife Bac\u0131lar,&nbsp;Halime \u00c7avu\u015flar, Necibe Nineler ve 10 Aral\u0131k 1919 tarihinde Anadolu\u2019nun ilk kad\u0131nlar mitingini yapan kad\u0131nlar\u0131na kadar an\u0131tsalla\u015fan isimlere ve efsanele\u015fen olaylara da imza atm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu, \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131nda i\u015fgal alt\u0131nda kalmad\u0131 ancak i\u015fgal edilen vatan topraklar\u0131ndaki yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131. Daima Mill\u00ee M\u00fccadele&#8217;nin destek\u00e7isi oldu. Ordunun lojistik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131. Di\u011fer yandan, Ankara (2045) ve Konya (2316) ile birlikte en \u00e7ok \u015fehit ve gazi veren ilimiz olma \u015ferefine de kavu\u015ftu. Kastamonulu 1988 \u015fehidin an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak amac\u0131yla 1983 y\u0131l\u0131nda bir \u015fehitler an\u0131t\u0131 yapt\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019de bir ilk ve tek olarak T.B.M.M. taraf\u0131ndan 9 Nisan 1924 tarihinde \u0130nebolu il\u00e7emiz Mavnac\u0131lar Loncas\u0131na verilmi\u015f olan Beyaz \u015eeritli \u0130stiklal Madalyas\u0131 ve Vesikas\u0131\u2019da T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin ilimize vermi\u015f oldu\u011fu y\u00fcksek onurlardan bir di\u011feridir.<br><br><strong>.::CO\u011eRAFYA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu ili Bat\u0131 Karadeniz b\u00f6lgesinde 41 derece 21&#8242; kuzey enlemi i!e 33 derece 46&#8242; do\u011fu boylamlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r. Deniz seviyesinden y\u00fcksekli\u011fi 775m.dir. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 13.108,1 km\u00b2dir. Bu \u00fclke topraklar\u0131n\u0131n %1,7\u2019sini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu \u0130li \u00e7o\u011funlukla engebeli arazilerden olu\u015fmaktad\u0131r, ilin kuzeyinde Bat\u0131 Karadeniz Da\u011flar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Karadeniz sahiline paralel olarak \u0130sfendiyar (K\u00fcre) Da\u011flar\u0131 il merkezinin kuzeyinde, g\u00fcneyinde ise yine do\u011fu bat\u0131 uzant\u0131l\u0131 Ilgaz da\u011flar\u0131 yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin Karadeniz\u2019e do\u011fru uzanan \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. Do\u011fuda \u00c7atalzeytin il\u00e7esinin Sinop ile birle\u015fti\u011fi noktadan, bat\u0131da Kerempe burnuna kadar k\u0131y\u0131 d\u00fcz bir \u015ferit halinde uzan\u0131r. Kerempe Burnunda bariz bir \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 meydana getirerek g\u00fcney bat\u0131 do\u011frultusunda Bart\u0131n il s\u0131n\u0131r\u0131na kadar k\u0131y\u0131 devam eder. Karadeniz\u2019e olan bu k\u0131y\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu 170 km\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu\u2019nun y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn %74,6\u2019s\u0131 da\u011fl\u0131k ve ormanl\u0131k, %21,6\u2019s\u0131 plato ve %3,8\u2019i ovadan olu\u015fur. Da\u011f\u0131l\u0131mdan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi ilin tar\u0131ma elveri\u015fli geni\u015f alanlar\u0131 yoktur. Ancak vadiler etraf\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck ovalar g\u00f6ze \u00e7arpar. Bunlardan \u00f6nemlileri Daday ve Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc ovalar\u0131n\u0131 i\u00e7ine alan G\u00f6k\u0131rmak ile Tosya tar\u0131m alan\u0131n\u0131 kapsayan Devrez Vadileridir. Ayr\u0131ca Ara\u00e7 Cide ve Devrekani \u00e7ay yataklar\u0131 \u00e7evresinde de ekim ve dikime elveri\u015fli alanlar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnferit olarak Yaral\u0131g\u00f6z Da\u011f\u0131 (1985m.), G\u00f6yn\u00fck Da\u011f\u0131 (1770m.), Dikmen Da\u011f\u0131 (1471m.), Kurtgirmez Da\u011f\u0131 (1450 m.) ,G\u00fcruh Da\u011f\u0131 (1493m.), Ball\u0131da\u011f {1400 m.), ls\u0131rganl\u0131k Da\u011f\u0131, Harami Da\u011f\u0131 ve Elek Da\u011f\u0131 \u00f6nemli y\u00fckseltileri te\u015fkil etmektedir. \u0130lin g\u00fcneyinde ise Ilgaz Da\u011flar\u0131 uzanmaktad\u0131r. Bu Da\u011flar y\u00fcksek ve devaml\u0131d\u0131r. Kuzeyde G\u00f6k\u0131rmak ve Ara\u00e7 \u00c7ay\u0131, g\u00fcneyde ise Devrez \u00c7ay\u0131 vadileri ile s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. En y\u00fcksek noktas\u0131 \u00c7atal\u0131lgaz tepesi (2565m.) d\u0131r.<strong>.:: N\u00dcFUS<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kastamonu n\u00fcfusu 2014 y\u0131l\u0131na g\u00f6re 368.907&#8217;dir. Bu n\u00fcfus, 183.564 erkek ve 185.343 kad\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Y\u00fczde olarak ise: &nbsp;%49,76 erkek, %50,24 kad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>&nbsp;<\/td><td>Erkek<\/td><td>Kad\u0131n<\/td><td>&nbsp;Toplam<\/td><\/tr><tr><td><strong>Kastamonu Merkez N\u00fcfusu&nbsp;<\/strong><\/td><td>50.906<\/td><td>52.818<\/td><td>103.724<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kastamonu N\u00fcfus Yo\u011funlu\u011fu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 13.136 km2 olan Kastamonu ilinde kilometrekareye 28 insan d\u00fc\u015fmektedir. Kastamonu n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu 28\/km2&#8217;dir. Kastamonu n\u00fcfusunun %58,06 k\u0131sm\u0131 il ve il\u00e7e merkezlerinde, %41,94k\u0131sm\u0131 ise k\u00f6y ve beldelerde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Y\u0131llara G\u00f6re Kastamonu N\u00fcfusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>Y\u0131l<\/td><td>Erkek N\u00fcfusu<\/td><td>Kad\u0131n N\u00fcfusu<\/td><td>Toplam N\u00fcfus<\/td><\/tr><tr><td>2014<\/td><td>183.564<\/td><td>185.343<\/td><td>368.907<\/td><\/tr><tr><td>2013<\/td><td>183.188<\/td><td>184.905<\/td><td>368.093<\/td><\/tr><tr><td>2012<\/td><td>177.647<\/td><td>182.161<\/td><td>359.808<\/td><\/tr><tr><td>2011<\/td><td>177.666<\/td><td>182.093<\/td><td>359.759<\/td><\/tr><tr><td>2010<\/td><td>178.875<\/td><td>182.347<\/td><td>361.222<\/td><\/tr><tr><td>2009<\/td><td>177.152<\/td><td>182.671<\/td><td>359.823<\/td><\/tr><tr><td>2008<\/td><td>176.832<\/td><td>183.592<\/td><td>360.424<\/td><\/tr><tr><td>2007<\/td><td>176.954<\/td><td>183.412<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>.::TAR\u0130H Kastamonu\u2019nun, arkeolojik baz\u0131 kaz\u0131 ve y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda Paleolitik d\u00f6nemden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kesintisiz bir kronolojiye sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Anadolu arkeolojisi i\u00e7erisinde b\u00f6lge \u00fczerine pek ara\u015ft\u0131rma olmamas\u0131 nedeniyle Kastamonu \u00fczerine bilgiler de \u00f6zellikle erken d\u00f6nemler i\u00e7in \u00e7ok yetersizdir. K\u0131s\u0131tl\u0131 say\u0131daki y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na bakarak elde edilen veriler ise b\u00f6lge arkeolojisinin Anadolu tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-493","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":494,"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/493\/revisions\/494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilisi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}